Tổng kết Dự án VALID II, khởi động Dự án VALID III: Tiếp nối hành trình nghiên cứu vì sức khỏe cộng đồng

Dự hội thảo có ngài Peter Lunding - Tham tán Y tế Đại sứ quán Đan Mạch tại Việt Nam; GS Tine Gammeltoft cùng các nhà khoa học, chuyên gia quốc tế đến từ Đại học Copehagen, Đại học Nam Đan Mạch và Trung tâm Đái tháo đường Steno - Copenhagen; đại biểu là đối tác thứ cấp của Dự án, các đồng chí đại biểu đại diện Vụ Kế hoạch Tài chính - Bộ Y tế; Bệnh viện Phụ sản Thái Bình; Phòng khám Đa khoa Kim ngân; và 29 Trạm Y tế thuộc địa bàn nghiên cứu cùng nhóm phỏng vấn viên từ một số Trạm Y tế xã/phường.
       
Về phía Trường Đại học Y Dược Thái Bình, có sự tham dự của PGS.TS Nguyễn Quốc Tiến - Bí thư Đảng ủy; PGS.TS Nguyễn Duy Cường - Hiệu trưởng; PGS.TS Nguyễn Xuân Bái - Phó Hiệu trưởng, Giám đốc Bệnh viện Trường; TS Nguyễn Thế Điệp - Phó Hiệu trưởng Nhà trường; cùng đại diện các phòng, bộ môn, đơn vị liên quan, Ban Quản lý Dự án và cán bộ nghiên cứu; các giảng viên, nhà nghiên cứu, các học viên sinh viên của Nhà trường. 
 
Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS Nguyễn Duy Cường - Hiệu trưởng Nhà trường khẳng định: Hội thảo diễn ra trong bối cảnh quan hệ hữu nghị hợp tác giữa Việt Nam và Đan Mạch đang bước sang giai đoạn phát triển mới, với những dấu mốc quan trọng về chính trị và ngoại giao được đánh dấu bằng chuyến thăm cấp Nhà nước tới Vương quốc Đan Mạch của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam diễn ra từ ngày 19 đến ngày 21 tháng 10 năm 2026. Tại cuộc hội đàm với Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen, 2 nhà lãnh đạo đã nhất trí thông qua Tuyên bố chung nâng cấp quan hệ Việt Nam - Đan Mạch lên Đối tác chiến lược toàn diện. Trong đó, y tế, dược phẩm, khoa học và công nghệ, giáo dục tiếp tục được xác định là những lĩnh vực trọng tâm, góp phần tăng cường sự gắn kết, chia sẻ tri thức và phát triển bền vững giữa Việt Nam – Đan Mạch. Đặc biệt, trong bài phát biểu chính sách tại Đại học Copenhagen – một trong những đối tác quan trọng của Trường Đại học Y Dược Thái Bình – Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nhấn mạnh ý nghĩa của việc gieo “những hạt giống mới” cho tương lai. Thành quả mà chuỗi Dự án VALID đạt được những năm qua, cùng sự kiện tổng kết VALID II và khởi động VALID III, mang ý nghĩa thiết thực đối với việc thúc đẩy hợp tác khoa học, đào tạo và chăm sóc sức khỏe cộng đồng giữa Việt Nam và Đan Mạch. Đây không chỉ là sự tiếp nối những thành quả nghiên cứu đã được vun đắp, mà còn thể hiện quyết tâm chuyển hóa các định hướng hợp tác cấp cao thành những chương trình hành động cụ thể, đem lại lợi ích thiết thực cho người dân.
     
Chặng đường 5 năm tới của VALID III mở ra nhiều cơ hội, đồng thời đặt ra những yêu cầu cao hơn về chất lượng nghiên cứu, hiệu quả phối hợp và khả năng chuyển giao kết quả vào thực tiễn. PGS.TS Nguyễn Duy Cường tin tưởng rằng, với nền tảng kinh nghiệm đã được tích lũy, sự tin cậy giữa các đối tác và tinh thần trách nhiệm của toàn thể đội ngũ, Dự án sẽ tiếp tục đạt được những kết quả có giá trị cả về khoa học lẫn ứng dụng. Đồng chí Hiệu trưởng Nhà trường kỳ vọng Dự án VALID III sẽ góp phần thúc đẩy việc hình thành những thói quen sống lành mạnh, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện các chương trình chăm sóc sức khỏe ban đầu. Xa hơn nữa, những thành quả của Dự án sẽ góp phần xây dựng một môi trường phát triển thuận lợi hơn cho trẻ em Việt Nam, để mỗi em nhỏ có cơ hội khởi đầu khỏe mạnh, phát triển toàn diện và hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn.

Thông tin từ hội thảo, từ năm 2018, Trường Đại học Y Dược Thái Bình và Trường Đại học Copenhagen đã cùng triển khai Dự án VALID I, tập trung vào hỗ trợ gia đình và cộng đồng trong quản lý bệnh đái tháo đường. Những kết quả và kinh nghiệm hợp tác của giai đoạn đầu đã tạo nền tảng cho VALID II - giai đoạn tiếp theo hướng tới đái tháo đường thai kỳ. Trong VALID II, các đối tác Việt Nam và Đan Mạch tiếp tục kết nối năng lực nghiên cứu, thực hành lâm sàng và chăm sóc tại cộng đồng, với mục tiêu đưa bằng chứng khoa học đến gần hơn với phụ nữ mang thai và đội ngũ y tế trực tiếp chăm sóc họ. Thực hiện trong giai đoạn 2022-2025, Dự án VALID II - “Đái tháo đường thai kỳ tại Việt Nam” đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh của mình. Các kết quả nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ đái tháo đường thai kỳ ở phụ nữ mang thai tại miền Bắc Việt Nam ở mức đáng báo động, lên tới hơn 27%. Điều này một lần nữa nhấn mạnh sự cần thiết của việc tăng cường sàng lọc, quản lý và hỗ trợ phụ nữ mắc đái tháo đường thai kỳ, không chỉ trong thời gian mang thai mà còn ở những giai đoạn tiếp theo của cuộc đời. Trên cơ sở kết hợp các phương pháp nghiên cứu chuyên sâu, VALID II đã góp phần làm sáng tỏ những trải nghiệm, nhu cầu và khó khăn của phụ nữ khi đối mặt với căn bệnh này. Đáng chú ý, Dự án đã phát triển mô hình can thiệp ứng dụng công nghệ số, hỗ trợ người bệnh chủ động chăm sóc sức khỏe, đồng thời quan tâm đến sức khỏe tinh thần trong suốt thai kỳ. Thành công của VALID II là kết quả của quá trình hợp tác nghiêm túc, bền bỉ giữa Trường Đại học Y Dược Thái Bình với các đơn vị và các đối tác quốc tế. Quan trọng hơn, những kinh nghiệm tích lũy được từ Dự án đã mở ra hướng tiếp cận rộng hơn đối với sức khỏe bà mẹ, trẻ em, đặt nền móng cho các nghiên cứu tiếp nối nhằm phòng ngừa nguy cơ bệnh tật và nâng cao chất lượng cuộc sống về lâu dài.
Tiếp nối những kết quả đó, Dự án VALID III – “Béo phì ở trẻ em Việt Nam: Nâng cao sức khỏe suốt đời sau đái tháo đường thai kỳ” chính thức được khởi động, triển khai trong giai đoạn 2026-2031 với nguồn tài trợ từ Bộ Ngoại giao Đan Mạch. Dự án có sự tham gia của Trường Đại học Y Dược Thái Bình, Đại học Copenhagen, Đại học Nam Đan Mạch, Trung tâm Đái tháo đường Steno Copenhagen Đan Mạch. Đây là bước phát triển tiếp theo trong định hướng nghiên cứu xuyên thế hệ, kết nối sức khỏe của người mẹ trong thai kỳ với sự tăng trưởng, phát triển và nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm của trẻ trong những năm đầu đời.

Điểm nổi bật của VALID III là việc triển khai thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng tại 29 xã, phường thuộc tỉnh Hưng Yên, thông qua gói can thiệp liên thế hệ mang tên “Healthy Habits – Thói quen lành mạnh”. Thay vì chỉ tập trung vào hành vi chăm sóc của riêng cá nhân người mẹ, Dự án hướng tới huy động sự tham gia và nâng cao nhận thức về vai trò của người chồng và ông bà trong việc hình thành thói quen dinh dưỡng, chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ. Cách tiếp cận này xuất phát từ nhận thức rằng sức khỏe của trẻ nhỏ không chỉ chịu ảnh hưởng bởi yếu tố sinh học, mà còn được định hình bởi môi trường gia đình, thói quen sinh hoạt và sự đồng hành của những người thân. Thông qua việc tăng cường kiến thức, thúc đẩy thực hành chăm sóc phù hợp và phát huy vai trò của các thành viên trong gia đình, Dự án được kỳ vọng có thể góp phần phòng ngừa hiệu quả tình trạng tích mỡ, thừa cân ở trẻ nhỏ, đồng thời kiểm soát các bệnh không lây nhiễm cho bà mẹ trong những năm đầu sau sinh.
Với thiết kế nghiên cứu chặt chẽ và sự phối hợp liên ngành, VALID III sẽ cung cấp thêm bằng chứng khoa học phục vụ việc xây dựng các chương trình can thiệp phù hợp, có khả năng áp dụng rộng rãi và duy trì hiệu quả trong thực tiễn chăm sóc sức khỏe ban đầu.

Hội thảo cũng dành thời gian để các đại biểu trao đổi, thảo luận về những vấn đề xung quanh việc phát huy những kết quả đã đạt được, mở rộng phạm vi tiếp cận của Dự án; phát huy vai trò của y tế cơ sở và gia đình trong thay đổi thói quen dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm chất lượng nghiên cứu, tăng cường phối hợp giữa các đơn vị và địa phương trong suốt quá trình triển khai. Bên cạnh đó, việc chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn, nâng cao năng lực cho đội ngũ nghiên cứu và từng bước nhân rộng những mô hình có hiệu quả cũng được quan tâm. Đây là những nội dung quan trọng nhằm phát huy giá trị của chuỗi Dự án VALID, đồng thời mở ra cơ hội hợp tác sâu rộng hơn giữa các cơ sở nghiên cứu, cơ quan y tế của Việt Nam và các đối tác Đan Mạch.         Hội thảo tổng kết VALID II và khởi động VALID III không chỉ đánh dấu bước chuyển tiếp giữa hai giai đoạn nghiên cứu mà còn tiếp tục củng cố nền tảng hợp tác khoa học bền chặt giữa Trường Đại học Y Dược Thái Bình và các đối tác quốc tế. Với sự đồng hành của các cơ quan quản lý, nhà khoa học, cơ sở y tế và cộng đồng, những kết quả nghiên cứu được kỳ vọng sẽ từng bước chuyển hóa thành các giải pháp chăm sóc sức khỏe thiết thực, góp phần phòng ngừa bệnh tật từ sớm, nâng cao sức khỏe bà mẹ, trẻ em và cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu. Qua đó, chuỗi Dự án VALID tiếp tục khẳng định ý nghĩa của hợp tác quốc tế trong kết nối tri thức khoa học với nhu cầu thực tiễn, hướng tới những lợi ích lâu dài cho sức khỏe cộng đồng./.