Giáo dục đại học Việt Nam trong kỷ nguyên mới: Tự chủ chiến lược, Chuyển đổi số, Đổi mới sáng tạo và Hội nhập bền vững

Hội thảo được tổ chức nhằm tạo không gian trao đổi học thuật giữa các nhà khoa học, chuyên gia và nhà quản lý về những cơ hội, thách thức đang đặt ra đối với giáo dục đại học. Đây không chỉ là cơ hội để các đại biểu trao đổi học thuật, mà còn hướng tới việc hình thành những luận cứ khoa học có giá trị, từ đó đề xuất các giải pháp và cơ chế, chính sách phù hợp nhằm thúc đẩy giáo dục đại học Việt Nam phát triển trong kỷ nguyên mới.
 
Dự hội thảo có Thượng tướng, GS.TS Nguyễn Văn Thành - nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Thứ trưởng Bộ Công an, Phó Chủ tịch chuyên trách Hội đồng Lý luận Trung ương nhiệm kỳ 2021-2026; TS Chu Mạnh Hùng - Đại biểu Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội; GS.TSKH Bành Tiến Long - nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
   
Sự kiện thu hút đông đảo các nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên và đại diện các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng, viện nghiên cứu; các giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, nhà giáo và chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục đại học, cao đẳng trên cả nước.

Về phía Trường Đại học Y Dược Thái Bình, có PGS.TS Nguyễn Quốc Tiến - Bí thư Đảng uỷ và TS Trần Mạnh Hà - Trưởng phòng Đảm bảo chất lượng giáo dục và Khảo thí dự hội thảo.
 
Hơn 350 báo cáo khoa học được gửi tới hội thảo

Theo Ban Tổ chức, hội thảo đã tiếp nhận hơn 350 báo cáo khoa học của các nhà lãnh đạo, nhà khoa học, chuyên gia giáo dục và giảng viên đến từ các trường đại học, cao đẳng và viện nghiên cứu trên cả nước. Sau quá trình tuyển chọn, 263 bài viết được lựa chọn và biên soạn thành 3 tập sách, tương ứng với các nhóm chủ đề: Tự chủ chiến lược; Chuyển đổi số; Đổi mới sáng tạo và Hội nhập bền vững.

Tập sách về tự chủ chiến lược gồm 85 bài báo khoa học, từ những vấn đề mang tính vĩ mô của giáo dục đại học trong kỷ nguyên mới đến những nội dung cụ thể trong quản trị tại các cơ sở giáo dục. Các tác giả đề cập đến vị trí của giáo dục đại học Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu; triết lý giáo dục; tự chủ về chiến lược, học thuật và đổi mới sáng tạo; mô hình quản trị đại học; quản trị chất lượng và quản trị AI; xây dựng văn hóa chất lượng; quản trị tài nguyên số; bảo đảm chất lượng trong thiết kế kiểm tra, đánh giá năng lực người học.
Với 92 báo cáo khoa học, tập sách Chuyển đổi số đề cập nội dung khá rộng, từ nhận thức và năng lực triển khai chuyển đổi số, khả năng ứng dụng AI của đội ngũ lãnh đạo, cán bộ quản lý, giảng viên và người học, đến vai trò của công nghệ trong quản trị và đổi mới hoạt động giáo dục đại học. Một vấn đề khác được quan tâm là xây dựng văn hóa sử dụng AI có trách nhiệm, đồng thời nhận diện những tác động tiêu cực có thể phát sinh từ công nghệ để có giải pháp phù hợp.

Tập sách Đổi mới sáng tạo và hội nhập bền vững gồm 86 báo cáo khoa học, tập trung vào những vấn đề như mô hình đại học trong thời đại AI, phát triển đại học thông minh, đại học khởi nghiệp, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng sự thay đổi của thị trường lao động. Một hướng tiếp cận được đề cập là tăng cường mối liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp. Trong mô hình này, trường đại học không chỉ thực hiện nhiệm vụ đào tạo mà còn có thể trở thành trung tâm nghiên cứu, phát triển và ươm tạo công nghệ, tham gia giải quyết các bài toán thực tiễn của doanh nghiệp và xã hội.

Thông qua 263 bài báo khoa học của hơn 500 tác giả, Ban Tổ chức kỳ vọng 3 tập sách sẽ bổ sung những luận cứ khoa học và thực tiễn cho quá trình đổi mới giáo dục đại học, hướng tới xây dựng hệ thống đại học tiên tiến, tự cường và đào tạo những thế hệ công dân toàn cầu vừa có nền tảng văn hóa dân tộc, vừa có năng lực đóng góp vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

4 phiên báo cáo, thảo luận với 8 tham luận chuyên sâu

Chương trình hội thảo gồm nhiều phiên báo cáo và thảo luận xoay quanh các vấn đề như chuyển đổi số, AI, quản trị đại học, đào tạo theo tín chỉ, kiểm định và cải tiến chất lượng chương trình, đổi mới kiểm tra đánh giá, hợp tác giữa trường đại học với doanh nghiệp và đối tác quốc tế.

Tại phiên thứ nhất, Thượng tướng, GS.TS Nguyễn Văn Thành trình bày trực tuyến báo cáo “Chuyển đổi số quốc gia và AI - Những thách thức trong quản trị xã hội - Giải pháp của Việt Nam”. Tiếp đó, GS.TSKH Nguyễn Đình Đức trình bày tham luận “Đổi mới tư duy, tạo đột phá cho giáo dục đại học Việt Nam trong kỷ nguyên mới”.
   
Phiên thứ hai, GS.TSKH Đặng Ứng Vận trình bày tham luận “Từ triết lý giáo dục đến khung quản trị đại học và thực tiễn ứng dụng AI”; PGS.TS Lê Văn Hảo trình bày báo cáo “Đào tạo theo tín chỉ trong giáo dục đại học Việt Nam: Thành tựu, hạn chế và thách thức trong giai đoạn mới”.

Các vấn đề về sứ mệnh đại học và cải tiến chất lượng đào tạo được thảo luận tại phiên thứ ba. Hai báo cáo được trình bày gồm “Từ dữ liệu kiểm định đến các ưu tiên cải tiến chất lượng chương trình đào tạo đại học ở Việt Nam” của PGS.TS Nguyễn Hữu Cương và “Trí tuệ nhân tạo trong quản trị và bảo đảm chất lượng giáo dục đại học: Khung tiếp cận đề xuất cho các trường đại học Việt Nam” của TS Lê Thị Linh Giang.

Phiên thứ tư tập trung vào kiểm tra, đánh giá và liên kết đào tạo với thị trường lao động. PGS.TS Đinh Thành Việt trình bày tham luận “Tái thiết kế kiểm tra đánh giá trong thời đại AI: Nguyên tắc, thách thức và giải pháp bảo đảm chất lượng trong giáo dục đại học”. ThS Nguyễn Văn Trung chia sẻ về “Giải pháp hợp tác trường đại học - doanh nghiệp, đối tác quốc tế để đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong thời đại hội nhập kỷ nguyên số, kinh nghiệm triển khai tại Trường Đại học Công nghiệp và Thương mại Hà Nội”.

Nội dung được trao đổi tại hội thảo tập trung vào một yêu cầu chung: giáo dục đại học cần chủ động thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của công nghệ, phương thức quản trị và thị trường lao động, đồng thời nâng cao chất lượng đào tạo, tăng cường năng lực đổi mới sáng tạo và mở rộng kết nối trong nước cũng như quốc tế.

Trường Đại học Y Dược Thái Bình chủ động thích ứng với yêu cầu mới của giáo dục đại học

Những nội dung được trao đổi tại hội thảo cho thấy chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi không chỉ phương thức vận hành đại học mà cả yêu cầu đối với người học. Với cơ sở đào tạo khối ngành sức khỏe như Trường Đại học Y Dược Thái Bình, sự thay đổi này càng rõ nét khi kiến thức y khoa liên tục được cập nhật, công nghệ ngày càng tham gia sâu vào chẩn đoán, điều trị, nghiên cứu và quản lý y tế. Điều đó đặt ra bài toán không đơn thuần là đưa thêm công nghệ vào giảng dạy, mà là xem xét lại cách đào tạo một bác sĩ, dược sĩ và cán bộ y tế trong môi trường nghề nghiệp đang thay đổi. Người học cần được tiếp cận với dữ liệu và các công cụ số, nhưng đồng thời phải có khả năng kiểm chứng thông tin, phân tích bằng tư duy chuyên môn, đưa ra quyết định dựa trên bằng chứng và nhận thức rõ trách nhiệm nghề nghiệp khi sử dụng AI.

Ở góc độ quản trị, yêu cầu về tự chủ chiến lược cũng đặt ra cho Nhà trường bài toán lựa chọn những hướng phát triển phù hợp với thế mạnh đào tạo, nghiên cứu và chăm sóc sức khỏe, thay vì chạy theo mọi xu hướng công nghệ. Chuyển đổi số chỉ có ý nghĩa khi giải quyết được những vấn đề thực tế của đào tạo và nghiên cứu, giúp kết nối tốt hơn giữa Nhà trường với bệnh viện, cơ sở y tế và các đối tác khoa học.
 

 
Từ những thảo luận tại hội thảo, câu chuyện đổi mới giáo dục đại học không còn là vấn đề của riêng công nghệ hay quản trị, mà gắn trực tiếp với việc Nhà trường sẽ đào tạo nguồn nhân lực y tế như thế nào cho một nền y tế đang thay đổi từng ngày.

Trường Đại học Y Dược Thái Bình đang phấn đấu trở thành điểm khảo thí phục vụ kỳ kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh quốc gia. Đây không chỉ là yêu cầu về hạ tầng và công nghệ, mà còn đòi hỏi chuẩn hóa quy trình và hệ thống kiểm tra đánh giá đủ tin cậy. Theo hướng đó, đổi mới tại Trường Đại học Y Dược Thái Bình được đặt trong một bài toán cụ thể hơn: đào tạo và đánh giá người học bằng những chuẩn mực ngày càng tiệm cận yêu cầu hành nghề thực tế.

Trong chặng đường phía trước, Trường Đại học Y Dược Thái Bình đặt mục tiêu phát triển theo định hướng đại học nghiên cứu ứng dụng trong lĩnh vực khoa học sức khoẻ; đổi mới quản trị đại học theo hướng hiện đại, minh bạch, hiệu quả; phát huy quyền tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình; không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo, lấy người học làm trung tâm; đổi mới chương trình đào tạo theo chuẩn năng lực; tăng cường ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong giảng dạy, học tập và quản lý; xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, nhân văn, sáng tạo. Đó là cách Nhà trường xây dựng một mô hình đào tạo linh hoạt hơn, nơi công nghệ được sử dụng đúng chỗ để nâng cao chất lượng chuyên môn, còn năng lực của người học vẫn là thước đo cuối cùng khẳng định chất lượng và vị thế trên bản đồ học thuật./.