Báo chí Cách mạng Việt Nam: Ngọn cờ tư tưởng, động lực to lớn góp phần đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên mới

Trải qua 101 năm hình thành và phát triển, báo chí cách mạng Việt Nam đã đi qua bao thăng trầm, khẳng định vai trò không thể thay thế, góp phần vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong dòng chảy lịch sử của dân tộc, báo chí không chỉ là công cụ tuyên truyền, mà còn là nhịp cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân, là tiếng nói trung thực, phản ánh cuộc sống, định hướng dư luận, góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp, nhân văn trong xã hội.

Báo chí trong dòng chảy lịch sử

Sau sự ra đời của Báo Thanh niên, trong giai đoạn từ năm 1925 đến 1930, Việt Nam đã có khoảng 100 tờ báo với nhiều ngôn ngữ khác nhau: chữ quốc ngữ, chữ Hán, tiếng Pháp, tiếng Anh… Trong đó, báo chí cách mạng đã bí mật truyền tải tư tưởng, đường lối đấu tranh cách mạng, góp phần làm dậy sóng phong trào yêu nước khắp cả nước.
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, báo chí tiếp tục phát huy vai trò quan trọng trong việc củng cố chính quyền cách mạng, khơi dậy tinh thần đại đoàn kết dân tộc. Bên cạnh báo in, nhiều phương tiện truyền thông mới cũng được ra đời như: Đài Tiếng nói Việt Nam (7/9/1945), Thông tấn xã Việt Nam (15/9/1945)... Các cơ quan báo chí đã thể hiện tinh thần dấn thân, vượt mọi gian khó, đưa thông tin đến tận chiến hào, thôn xóm, vùng sâu, vùng xa.

Trong giai đoạn 1945-1975, khi đất nước bị chia cắt, báo chí hai miền hoạt động trong hai môi trường chính trị - xã hội khác biệt, nhưng cùng chung một lý tưởng: phục vụ Nhân dân, bảo vệ tổ quốc. Báo chí miền Bắc đóng vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền chính sách xây dựng xã hội chủ nghĩa, hậu phương lớn cho tiền tuyến. Ở miền Nam, báo chí cách mạng hoạt động bí mật, linh hoạt trong lòng địch, cổ vũ tinh thần đấu tranh, hun đúc khát vọng thống nhất đất nước.
Trong những năm tháng cả dân tộc chiến đấu kiên cường, rất nhiều nhà báo đã nối tiếp nhau ra trận, vừa cầm bút, vừa cầm súng, nhiều người đã anh dũng hy sinh trong tư thế của người chiến sĩ, thực hiện trọn vẹn lời dạy của Bác Hồ về sứ mệnh của nhà báo trong các cuộc kháng chiến: “Chiến sĩ ở các mặt trận thì dùng súng chống địch, các bạn thì dùng bút chống địch”. Các thế hệ nhà báo đã có mặt trên mọi mặt trận chính trị, quân sự, kinh tế, văn hóa, ngoại giao… trong bất cứ thử thách và hoàn cảnh nào cũng luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng vẻ vang của dân tộc, cổ vũ, động viên toàn dân, toàn quân chiến đấu bảo vệ độc lập, tự do, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, vì hạnh phúc của Nhân dân và khát vọng chủ nghĩa xã hội.

Báo chí thời kỳ đổi mới

Bước vào thời kỳ đổi mới (từ năm 1986), báo chí Việt Nam bước sang một trang mới - sôi động, đa dạng và hiện đại hơn. Đại hội V Hội Nhà báo Việt Nam (1989) khẳng định yêu cầu hiện đại hóa báo chí, mở rộng dân chủ, nâng cao chất lượng nội dung, tiếp cận thông tin đa chiều và phản ánh trung thực hơn đời sống xã hội.
Sự ra đời của Luật Báo chí năm 1990 đánh dấu cột mốc pháp lý quan trọng, tạo hành lang cho báo chí phát triển đúng định hướng nhưng vẫn giữ được sự năng động, sáng tạo. Kể từ đó đến nay, với sự tác động mạnh mẽ của tư tưởng đổi mới, báo chí mà hạt nhân là những nhà báo, người làm báo, đã vượt qua nhiều thách thức, khó khăn, không ngừng phát triển; nỗ lực phản ánh chân thật, kịp thời cuộc sống đấu tranh, lao động, sáng tạo của Nhân dân; bảo vệ và khẳng định những nhân tố mới; tỉnh táo, dũng cảm vạch trần và đấu tranh chống cái xấu, cái ác, sự thoái hóa, biến chất, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực…; góp phần tạo dựng nên một diện mạo mới của nền báo chí cách mạng Việt Nam hiện đại, nhân văn, dân tộc, vươn lên bám sát cuộc sống đang vận động, gắn bó máu thịt với Nhân dân, nhạy bén với nhịp thở của đời sống, sáng tạo được nhiều tác phẩm báo chí có giá trị, giàu chất hiện thực, sức chiến đấu, đa dạng cả về nội dung và phương thức biểu hiện, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu mới của công chúng đối với báo chí hiện đại.

Báo chí trong kỷ nguyên số

Báo chí - nghề của sự thật - đang bước vào một kỷ nguyên chưa từng có: Kỷ nguyên số. Ở đó, thông tin không chỉ lan truyền nhanh chóng mà còn được định hình bởi những công nghệ chưa từng xuất hiện trong lịch sử báo chí như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), thực tế ảo (AR/VR) và hàng loạt nền tảng số mới mẻ.

Sự bùng nổ của mạng xã hội và truyền thông phi chính thống đã tạo ra một cuộc cạnh tranh khốc liệt trong lĩnh vực thông tin. Trong hoàn cảnh ấy, chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu thiết yếu. Các cơ quan báo chí không chỉ nỗ lực thay đổi tư duy, cách tiếp cận, mà còn mạnh dạn ứng dụng công nghệ hiện đại để bắt kịp xu hướng và thị hiếu công chúng.
Nghề báo là danh xưng thiêng liêng, bởi đằng sau mỗi tác phẩm không đơn thuần là câu chữ, mà là thân phận con người, là số phận của một cộng đồng. Chính vì thế, khi đứng giữa dòng chảy thông tin số, báo chí càng cần giữ cho mình sự nhân văn, khách quan và bản lĩnh nghề nghiệp.

Trong môi trường số, tin giả, thông tin sai lệch, xuyên tạc đang trở thành mối đe dọa thực sự. Điều này đòi hỏi các nhà báo không chỉ giỏi nghiệp vụ, vững vàng về đạo đức, mà còn phải làm chủ công nghệ, tích hợp các kỹ năng đa phương tiện, đồng thời vẫn tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc truyền thống: kiểm chứng thông tin, so sánh tài liệu, hoài nghi phát hiện - những giá trị đã tôi luyện báo chí qua cả thế kỷ.

Tiếp tục hành trình không ngừng đổi mới

Hành trình 101 năm Báo chí cách mạng Việt Nam đã ghi dấu những nỗ lực, thành tựu, bài học và những thử thách, thăng trầm. Trong suốt hơn một thế kỷ qua, báo chí cách mạng Việt Nam đã luôn bền bỉ, kiên trung, phụng sự sự nghiệp cách mạng cao cả của Đảng, của dân tộc, phục vụ Nhân dân. Bước vào hành trình 100 năm tiếp theo, báo chí cách mạng đang có những khát vọng, quyết tâm, nỗ lực lớn lao hơn để hoàn thành xuất sắc vai trò, sứ mệnh mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân tin tưởng giao phó, góp phần đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, vì một Việt Nam “hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội”, sánh vai với các cường quốc năm châu, như tâm nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh và khát vọng cháy bỏng của toàn dân tộc.

Riêng đối với ngành Y, những năm qua, ngòi bút báo chí trong lĩnh vực Y tế nói riêng cũng đã có những đóng góp quan trọng trong công tác truyền thông, lan tỏa kiến thức về y học đến cộng đồng, phản ánh trung thực những nỗ lực thầm lặng của đội ngũ thầy thuốc vì sức khỏe Nhân dân.
Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, Trường Đại học Y Dược Thái Bình xin gửi lời tri ân và lời chúc mừng tốt đẹp nhất tới các nhà báo, phóng viên, biên tập viên, cộng tác viên đã và đang công tác trong ngành báo chí. Kính chúc các đồng chí luôn tràn đầy sức khỏe, hạnh phúc và thành công, tiếp tục sáng tạo những nội dung truyền cảm hứng, lan tỏa thông tin tốt đẹp, hữu ích tới cộng đồng.

Trường Đại học Y Dược Thái Bình mong rằng sẽ tiếp tục nhận được sự ủng hộ, phối hợp, đồng hành của những người làm báo trong thời gian tới, từ đó có thêm động lực thực hiện tốt hơn mục tiêu chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khoẻ Nhân dân./.